site (5)

مصاحبه با سرکار خانم امانی

  • لطفا خودتان را معرفی کنید

پریسا امانی هستم. محقق نیروی آزاد تحقیق و توسعه­‌ی دانش و فنــاوری در حوزه تولید محصولات و فناوری­‌های شیمیایی. دانش آموخته‌­ی مقطع کارشناسی رشته شیمی از دانشگاه صنعتی شریف هستم. کارشناس ارشد را در رشته‌­ی شیمی فیزیک از دانشگاه صنعتی خواجه نصیر اخذ کردم و اکنون دانشجوی سال آخر دکتری شیمی فیزیک در سازمان پژوهش­‌های علمی و صنعتی ایران هستم.

  •  چرا به سراغ پروژه‌های ارتباط با صنعت رفتید؟

در پی محدود شدن واردات برخی از مواد شیمیایی به کشور، صنعت با نیازهایی روبه­‌روست که تامین این نیازها حرکت به سمت تولیدات داخلی را بیش از پیش طلب می­‌کند. در همین راستا در تعامل با پژوهشکده­ نانوی دانشگاه شریف و با همکاری خانم دکتر محمدپور و خانم دکتر بیگدلی دو طرح در حوزه صنایع بهداشتی را با موفقیت به اتمام رساندیم.

پس از اتمام طرح­‌های فوق، در جلساتی که در معیت جناب آقای مهندس شاهرخی و تیم ایشان داشتیم برآن شدیم تا همکاری را در راستای حل مساله در دیگر بخش‌­های صنعت ادامه دهیم.

متخصصین دفتر ارتباط با صنعت شریف به لطف خوش‌نامی دانشگاه و تیم مصمم و پرانرژی­‌شان از تعامل خوبی با صنایع برخوردار هستند. بنده هم به لطف همکاری­‌های علمی و عملی نسبتا گسترده­‌ای که طی سالیان گذشته در صنایع متعدد و در جوامع علمی مختلف داشته­‌ام ارتباطات موثری با متخصصین حوزه­‌های مختلف صنایع شیمیایی دارم. به همین جهت به نظرمان ­رسید اگر به نحوی روشمند بتوانیم در همکاری­‌های موفق در قالب یک مجموعه­‌ی تحقیقاتی، اعتبار مجموعه را در حل مسائل قوت ببخشیم، می‌­توانیم به مرور تبدیل به یک بازوی صنعت شویم. چه بسا در برخی موارد بتوانیم پا از حل مساله فراتر گذاشته و به طرح مسأله بپردازیم و پیش­گام باشیم.

  • لطفا در رابطه با پژوهشی که در حوزه‌ی ارتباط با صنعت انجام می‌دهید برای ما توضیح دهید و اینکه این طرح در چه مرحله‌ای است؟

در حال حاضر ۴ طرح در حال رای­زنی داریم. ۳ طرح در مراحل مطالعاتی است و یک طرح در مراحل پایانی و ارائه نمونه آزمایشگاهی و تست­‌های استاندارد است. امیدواریم پس از اخذ تاییدیه­‌های لازم از سازمان مربوطه بتوانیم در تعامل با مجموعه های سرمایه‌­گذار طرح را به تولید در مقیاس صنعتی برسانیم.

  • چگونه نیاز صنعت را شناسایی کردید؟

این محصول علی رغم مصرف قابل توجهی که در داخل کشور داشته است نمونه­‌ی تولید شده داخلی ندارد. از طرفی در نمایشگاه پتروشیمی، دانش فنی تولید این محصول به صورت اعلام نیاز صنعت مطرح شده بود. در واقع پتروشیمی ماده اولیه تولید این محصول را مازاد دارند و با توجه به اقبالی که واردات این محصول داشته است، برای دانش فنی تولید این محصول اعلام نیاز کردند.

  • در انجام پژوهش با چه مشکلاتی روبه‌­رو شدید و چگونه از پس آن‌ها برآمدید؟

یکی از مسائلی که در پروژه­‌های تحقیق و توسعه همیشه با آن روبه­‌رو بوده­­ام این است، که بناست مسئله­‌ای حل شود که پیش­تر حل نشده است. مسیر همواری برای آن وجود ندارد و مسیر باید ساخته شود. در چنین شرایطی تیم تحقیقات نهایتا بتواند بر اساس تجربیات خود حدس­‌هایی بزند که آیا اساسا این مساله امکان حل شدن دارد یا خیر. چون هر مسیله­‌ی جدیدی راهکار منحصربه­‌فرد خود را دارد، که البته این چالش­‌ها زیبایی و سختی را تواما به همراه دارد.

اما مسئله بنیا‌د‌‌‌ی‌تری که با آن مواجه بوده‌­ام این موضوع است که برای حل مسائل همواره نیازمند تعامل بخش‌­های مختلف صنعت و دانشگاه هستیم. اما پیش­تر در بخش­‌های قابل توجهی از صنعت، تکنولوژی تماما خریداری شده است و از این رو تصور درستی از مسائل پیش­‌بینی نشده وجود ندارد. گاهی صنعت برای تعامل لازم در پروژه­‌های تحقیقاتی صبر لازم را تاب نمی­‌آورد.

تیم تحقیقاتی هم گاهی در دایره­‌ی محدودیت­‌های پیش‌بینی نشده­‌ای محاط می­‌شود. تجهیزات دستگاهی برای آنالیزهای تخصصی گاهی به راحتی در دسترس نیستند. البته با همکاری بیشتر مراکز خدمات آزمایشگاهی، شبکه راهبردی و اضافه شدن برخی بخش­‌های دستگاهی که تولید داخل هم هستند امید دارم که مسیر هر روز هموارتر شود.

از طرف دیگر، گاهی حل مسایل پیچیده به مصداق «معما چو حل گشت آسان شود» است. عمیقا لازم است صنعت کارفرما تصویر درست­‌تر و واقع­‌بینانه­‌تری از ارزیابی مالی و زمانی تحقیقات داشته باشد، چرا که گاهی نیل به نتیجه­‌ای که در یک پاراگراف می‌گنجد، ماه­‌ها زمان از یک تیم کارشناس را طلب می­‌کند.

در نهایت پیشرفت هر پروژه­‌ای نیازمند تعامل دو طرفه­ است. لازم است صنعت و دانشگاه هر دو دید صحیح­‌تری از هم داشته باشند و این میسر نیست مگر در همکاری­‌های متعدد، متعهدانه و صبورانه. 

  • نقش تحصیلات عالی شما در امر پژوهش‌تان چیست؟

صنایع شیمیایی دنیای بزرگی از اطلاعات را در خود دارد که عمر یک دانشمند ممکن است کفاف متخصص شدن در بخش کوچکی از آن را هم ندهد. از این جهت گاهی با مسایلی رو­به­‌رو هستیم که تقریبا هیچ اطلاعاتی از آن نداریم. تحصیلات عالی به محقق کمک می­‌کند اطلاعات صحیح را به نحو صحیح در زمانی مناسب جمع­‌آوری کند و با رویکردی روشمند در مسیر حل مسأله با کمترین آزمون و خطا به نتیجه برسد. در واقع تحصیلات عالی یک محقق را مجهز به بینشی می­‌کند تا ابزار مناسب را در جای مناسب استفاده کند.

  • چشم‌انداز شما برای محصول پروژه‌تان چیست؟

پروژه­‌ای که در حال حاضر وقت بیشتری را به آن اختصاص داده­‌ایم، پس از اخذ مجوزها، در مسیر تجاری شدن قرار می­‌گیرد و به این نحو بخشی از ارزی که تاکنون به واردات این محصول اختصاص داشت می­‌تواند صرف تولیدات داخل و حتی صادرات در منطقه شود. ضمن اینکه در مقایسه با محصولی که امروزه به صورت جایگزین در کشور از آن استفاده می‌شود هم مصرف کمتری دارد و اقتصادی­‌تر است و هم مشکلات جسمانی که برای مصرف کننده به جا می­‌گذاشت، حذف شده است.

ضمن اینکه این پروژه را به عنوان یک شروع در نظر داریم و ایده­‌های روی میز در این حوزه بسیارند.

  • رقیب محصول شما چه شرکت‌هایی هستند و مزیت رقابتی شما نسبت به آن‌ها چیست؟

همانطور که عرض کردم رقیب داخلی وجود ندارد. محصول رقبای خارجی هم که پیش­تر وارد می­شد امروز در بازار به سختی پیدا می‌­شود.

  • تجربه شخصی‌تان در مورد پروژه‌های مرتبط با صنعت چیست؟

فکر می­‌کنم در تعامل با صنعت، در یک مسیر رو به پیشرفت قرار داریم. امروز من بینش صحیح­‌تری از اوضاع صنعت دارم. در برخی موارد هم به واسطه‎­ی تجربه مشترک خوبی که از همکاری­‌های پیشین به­‌جا مانده اعتبار شخصی دارم. به نظرم برای دستیابی به صنعتی بالغ­‌تر، توسعه یافته و دانشگاهی هدف‌مندتر، ناگزیر از یافتن ادبیات مشترکی هستیم که جز به تلاش، پشتکار و واقع­‌بینی میسر نیست. من شخصا تلاش کرده­ام در این مسیر قدم بردارم. تصور می­کنم اگر همت عالی و روشن­‌بینی بزرگان صنعت در کنار اعتبار، تجربه و هدایت اساتید قرار گیرد، نیروی جوان و پرانگیزه دانشجو و دانش­‎آموخته می­‌تواند در مسیری سازنده­ گام بردارد که شیرینی نتایج آن به کام کل کشوری می‌­ماند.

  • به نظر شما چه مشکلات و معضلاتی بر سر راه ارتباط صنعت و دانشگاه وجود دارد که موجب عدم پیشرفت آن‌ها شده است؟

به نظرم مسئله اول، دغدغه­‌های متفاوت است. دغدغه‌­ی دانشگاه مسائل لبه­‌ی دانش در مقیاس جهانی است. دغدغه­‌ی صنعت حل مسائلی است که در حوزه دانش فنی با لبه‌­ی ‌دانش فاصله دارد و نکات حائز اهمیت در این بستر، اجرایی بودن در «مقیاس صنعتی» و «مقرون به صرفه بودن» است.

و مسیله دوم هم ناتوانی در دیالوگ کردن است. صنعت و دانشگاه درک درستی از امکانات، مشکلات، توانایی‌­ها و حدود انتظاراتشان از هم ندارند. همچنان معتقدم تلاش برای دیالوگ کردن منجر به آگاهی صحیح‌­تری از امکانات و شرایط این دو بخش می­‌شود.

  • با توجه به اینکه خود شما دانش‌آموخته‌ی دانشگاه صنعتی شریف هستید، ظرفیت‌های دانشگاه صنعتی شریف را از حیث زیرساخت‌های آزمایشگاهی و کارگاهی برای راه‌اندازی کسب‌وکار چطور ارزیابی می‌کنید؟

به نظرم اگر با امکانات تحقیقاتی در ابعاد جهانی مقایسه کنیم در قیاس با برخی مراکز تحقیقاتی دیگر کاستی­‌های وجود دارد، اما امکاناتی هم وجود دارد که در همین سطح هم شرایط فعالیت­‌های ویژه­ای را در اختیارمان می­گذارد. فکر می­کنم بخش قابل توجهی از مشکلات صنعت با همین زیرساخت‌هایی که در دست هستند قابل حل شدن است و حتی می­‌توان فراتر هم رفت. ضمن این­که در بخش­‌هایی هم که کاستی در زیرساخت وجود دارد می­توان با خلاقیت و بهره بردن از تخصص دانش­‌آموختگان از پس مسائل برآمد. چنان که مثال­‌های فراوان هم از این قسم دیده‌­ام. یقینا اگر دانشگاه بتواند در تعامل بهتری با صنعت باشد چرخ اقتصاد در دانشگاه هم بهتر خواهد چرخید و شرایط دسترسی به امکانات بهتر هم به مرور فراهم خواهد شد.

  • خود را  ۱۰ سال بعد در کجا می‌بینید؟

برای خودم متصور هستم که حداقل سه مورد از پروژه­‌هایی که در حال اجرا دارم در سطح تجاری به تولید انبوه برسند و به این واسطه چرخی به ماشین تولید کشور اضافه شده باشد. یقینا در این مسیر شاهد باردهی درختی خواهم بود که بذرش را در روز اول ورود به دانشگاه در دل کاشتم. به نظرم یکی از بهترین تجربیاتی که هر فردی می­‌تواند تجربه کند اثرگذاری است. جدا از گرایش شدیدی که برای اجرایی شدن طرح‌­های شخصی­م دارم، تمایل دارم مسیر هموارتری برای همکاری دانشگاه و صنعت ایجاد کرده باشم.

در بازدیدهای متعددی که از کارخانه­‌های صنعتی داشتم با مسایل زیادی برخورد داشتم که دانشگاه امکان حل کردنشان را دارد و صنعت نیازشان را. حل این مسائل در هر بخش می­‌تواند منجر به کم شدن واردات و بهبود کیفیت تولید شود و حتی امکان صادرات را فراهم کند. از طرفی خوراک پروژه­‌های دانشجویی هم فراهم می­شود که مشاهده­‌ی نتیجه اجرایی شدنشان باعث دلگرمی دانشجویانی می­‎شود.

پاسخی بگذارید

خواهشمند است نام خود را بنویسید.
لطفا پیامتان را بنویسید.